L’escrivana, cantadora e militanta occitanista Maria Roanet moriguèt ièr dimenge 25 de genièr de 2026 a l’espital de Sant Africa a 89 ans, çò rapòrta France 3. Nascuda a Besièrs en 1936, foguèt pendent de decennis una figura centrala de la vida culturala occitana, en plaçant la lenga, la memòria e las tradicions del país al còr de tota son òbra.

Escrivana prolifica, Maria Roanet daissa una òbra rica e variada, amb mai de quaranta libres —romans, poesia, ensages e tèxtes d’etnografia— sens desmembrar sas cançons que contribuiguèron a far ausir l’occitan a un public larg. Dins los ans 1960 e 1970, participèt activament al movement de la Nòva Cançon.

La cultura occitana foguèt lo fil conductor de tota sa vida. A travèrs de sos escriches, trabalhèt a preservar e transmetre lo patrimòni del país: la lenga, mas tanben la cosina, las tradicions, los rites e las memòrias popularas. A comptar dels ans 1980, comença d’escriure tanben en francés e dins los ans 1990 se faguèt conéisser per un public mai larg amb Nous les filles, ont afortís una paraula femenina liura. Son filh Laurenç la descriu coma «una femna liura, una feminista abans l’ora, mas fòrça restacada a la tradicion».

Amb Apollonie, Maria Roanet consacrèt una òbra fòrça marcada a la memòria de las veusas de la Primièra Guèrra Mondiala dins un masatge de Roergue, donant votz a de trajectòrias femeninas longtemps invisibilizadas. Poesia, roman o enquista etnografica, tota sa produccion foguèt animada per una atencion constanta a l’uman e als silencis de l’istòria.

Engatjada dins la vida publica, aguèt tanben una carrIèra politica a Besièrs, ont foguèt delegada al patrimòni e adjoncha al cònsol màger. Amb son marit, lo poèta e militant occitanista Ives Roqueta, defuntat fa onze ans, participèt a la creacion del Centre Internacional de Recèrca e de Documentacion Occitanas (CIRDÒC).

Maria Roanet serà inumada al Pont de Camarés (Santafrican) ont demorava dempuèi 1996.

Amb sa desaparicion, l’occitan pèrd una de sas voses mai exigentas e mai umanas, mas son òbra demòra, viva e indispensabla, a un moment ont la transmission de la lenga e de la cultura demòra un enjòc essencial.     Info / JORNALET